Nu met het korter worden van de dagen -en wat gaat het opeens toch hard- valt het op hoe belangrijk (dag) licht is. Het licht dat ons leven mogelijk én ook zo mooi maakt.
Licht dat je soms als het ware optilt, waar je gelukkig van word en dat binnen met buiten verbindt. En dat met het moment van de dag en met regen, wolken of zonnestralen iedere keer een andere helderheid heeft.
Niets voor niets wordt het paradijs als een ‘verlichte’ plaats voorgesteld. Op een van de vier taferelen met afbeeldingen van het schilderij „Der Aufstieg in das himmlische Paradies” van Hieronymus Bosch zie je de lichtstralen de doden naar het paradijs toe trekken.
Licht dus. Daglicht om precies te zijn – het belangwekkende, het noodzakelijke en het gelukmakende van het goud van de zon.
In zijn laatste wekelijkse nieuwsbrief attendeerde Columnist Francesco van Jole op een expositie in de nieuwe kunstruimte Monopole te Schiedam. Het is een kleine, prachtige verzameling werken van verschillende kunstenaars over natuurfenomenen.
Op de laatste zaterdag van oktober wordt ’s nachts de klok een uurtje verzet. Het is dan ook ‘De Nacht van de Nacht ‘. Hierbij wordt aandacht voor donkerheid van de nacht gevraagd. Immers waar zijn nu nog echt donkere plekken zonder verstoring door (menselijk) kunstlicht?
In de herfst en wintermaanden valt het bijzonder op: Overdag veel kunstlicht en tegen de tijd dat de nacht valt, blijkt dat de stad feller is verlicht dan op het midden van de dag. Natuurlijk licht heeft steeds meer moeite heeft om ons te bereiken, terwijl kunstlicht elke hoek vult: de dagen zijn zo ‘verduisterd’, de nachten ‘aangelicht’. Dat voorbij het natuurlijke ritme leven natuurlijk niet goed is voor welzijn, gezondheid en natuur is overduidelijk.
The Dark Side of Bright Nightsis een documentaire waarin wetenschappers en experts gevolgd worden die wereldwijd onderzoek doen naar lichtvervuiling. Van insecten in Duitsland tot trekvogels boven de Waddenzee en dieren op de Veluwe: allemaal laten ze zien hoe het verdwijnen van de duisternis ecosystemen ontwricht. De documentaire wordt op verschillende plaatsen door heel Nederland getoond.
Dus:
Koester het licht van de dag en het donker van de nacht.
Maar eerst vanavond goed een ander natuurfenomeen goed doorkomen: de storm Benjamin die met code oranje is aangekondigd. En het waait hier in Zeeland al behoorlijk.
Vorig blogpost schreef ik al erover: de appels zijn rijp om re oogsten.
Daar waar de meeste Zeeuwse fruittelers seizoenskrachten, zoals de 60 jarige Poolse Mariola die dit al voor de 26ste keer doet (aldus de regionale krant vandaag) inhuren voor het plukken, wordt hier aan de kreek gebruik gemaakt van de vlijtige handjes van kleinkinderen en manlief (voor de heel hoog in de boom hangende) appeltjes. Jongste kleinzoon vond dat laatste niet nodig want volgens hem zijn de pruimen en appelboom ideale klimbomen en lukt het hem makkelijk om bij de hoge takken te komen.
De boom draagt dit jaar minder fruit dan vorig seizoen en er zitten heel veel kleintjes, misschien door de droogte of de luizenplaag uit het voorjaar? Maar niet getreurd het zijn er nog ruim genoeg voor appeltaart, cake, in de havermoutpap en natuurlijk zo uit het vuistje. Een eerste mand was snel gevuld de rest komt wel in het weekend.
Toevallig had ik een lekker recept gezien in het ‘Kookboek voor de kleine oude vrouw’ van de Zwitserse food-journaliste Sybil Gräfin Schönfeldt. Morgen gaan jongste kleindochter en ik de eerste nieuwe oogst appeltaart bakken.
Wilde peren
Tijdens mijn dagelijkse wandelingen snoep ik overigens ook van ‘vreemd’ wild fruit: heerlijke zwarte bramen en kleine mooie peertjes met rode wangetjes. Ik zal nog eens bij de beheerder van het natuurgebied navragen welk ras dit is. Een perenboom met deze peertjes zou een mooie aanvulling in onze kleine ‘boomgaard’ zijn. Daar staat al een conference peer maar die draagt dit jaar nog geen vruchten.
En nog een passende leestip:
‘De smaak van wilde peren’ van Ewald Arenz een roman die onthaast met aandacht voor dat wat er werkelijk toe doet.