Geplaatst in Boek en Beeld, Favorites, Muziek

De moeite waard#1 (2024)

Mede geïnspireerd door collega blogger Koen Schyvens met zijn bericht over boeken en film, heb ik de pagina De Moeite Waard weer vernieuwd. De laatste review was van december vorig jaar. En natuurlijk is het niet zo dat ik in de afgelopen maanden niets gelezen bekeken of geluisterd heb: Integendeel, ik heb behoorlijk wat boeken verslonden, wel minder luisterboeken, maar ook veel mooie muziek ontdekt. En uiteraard films en series gekeken. Het is altijd lastig om een keuze te maken maar hier zijn ze dan mijn absoute favorieten.
Voor de boeken koos ik romans over familie, historie, natuur, (erf)grond, mysteries en mythes. En toevallig, maar bijna alle verhalen spelen in het noorden van de States, Schotland, Zweden/ Finland en Canada.
Ook de filmkeuze speelt in het noorden, in dit geval van Denemarken en gaat over aardappelen, vrijheid en het recht op eigen land in de 18de eeuw.
En de muziek komt deze keer van Loner Deer de Zweedse singer-songwriter and multi-instrumentalist Emil Svanängen. 

Boeken


North Woods
Wanneer twee jonge geliefden ontsnappen uit een puriteinse kolonie, beseffen ze allerminst dat hun eenvoudige blokhut de thuisbasis zal gaan vormen voor een uitzonderlijke reeks bewoners. Een Engelse militair, voorbestemd voor eeuwige roem, verlaat de slagvelden van de Nieuwe Wereld om zich aan appels te wijden. Een stel ongetrouwde tweelingzussen overleeft de oorlog en de hongersnood, maar gaat ten onder aan jaloezie en begeerte. Een misdaadverslaggever graaft een massagraf op en merkt dat de eeuwenoude bomen weigeren hun geheimen prijs te geven. Een hopeloos verliefde schilder, een oplichter, een rondsluipende panter, een wellustige bij: allemaal zien ze de mysteries van de noordelijke bossen onder ogen, en komen erachter dat het duistere, rauwe en mooie verleden nog steeds springlevend is. 

Door cycli van de geschiedenis, de natuur en zelfs literatuur te doorkruisen toont North Woods ons de ontelbare, magische manieren waarop wij verbonden zijn met onze omgeving en met elkaar, dwars door tijd, taal en ruimte heen. Deze onvergetelijke roman, die de seizoenen en de twaalf maanden van het jaar volgt, gaat over geheimen en het lot, en werpt de tijdloze vraag op: hoe leven wij verder, ook als we er niet meer zijn?

De weidse Wildernis
Een dienstmeisje ontsnapt uit een koloniale nederzetting aan de oostkust van wat later de Verenigde Staten zal worden. Ze heeft niets meer bij zich dan een handvol bezittingen en een rotsvast vertrouwen in de kracht van God. Maar wat ze aantreft in de wildernis gaat voorbij de grenzen van haar verbeelding, en laat haar geloof in alles wat haar eigen beschaving haar heeft geleerd wankelen.
De weidse wildernis is een opwindend avonturenverhaal en een indringende vertelling over de zoektocht naar een nieuwe manier van leven in een wereld die bezwijkt onder het kolonialisme en religieus fundamentalisme. Het is een profetische roman, die het verhaal van het ontstaan van Amerika in het klein vertelt, via één meisje op een scharnierpunt in de geschiedenis.

Tanners Erf
Dit is het verhaal van de Zwitserse boer Tanner en zijn vrouw en hoe de grond onder hun bestaan wordt weggeslagen. Letterlijk. Met een klein stuk land, een paar koeien en wat kippen houdt Tanner zijn hoofd net boven water, precies zoals zijn voorouders eeuwenlang hebben gedaan. Maar op een dag ontdekt hij twee reusachtige, peilloos diepe gaten in zijn land. Zijn ze een voorteken? Een straf? Is het toeval? De pastoor en de burgemeester kunnen hem niet helpen en ook de wetenschap staat voor een raadsel. In zijn ijver om het juiste te doen, maakt Tanner de verkeerde keuzes. Zijn eenvoudige, kalme leven valt onherroepelijk uiteen.
Lukas Maisel schrijft glashelder proza dat aan Seethaler en Kafka doet denken. In precieze, ingetogen bewoordingen vertelt hij over een boer die naar de afgrond wordt gedreven.

Greenwood
Ze komen voor de bomen. Het is 2038. Jacinda (Jake) Greenwood werkt als een overgekwalificeerde tourgids op Greenwood Island in een van de laatst overgebleven bossen ter wereld na de Grote Droogte. De link tussen het eiland en haar familienaam leek altijd toeval, totdat er iemand met een boek over haar familiegeschiedenis verschijnt. We worden terug de tijd in genomen en ontmoeten de rest van de familie Greenwood: Liam, een gewonde timmerman die zijn dood in de ogen kijkt. Willow, een milieuactiviste die vastbesloten is de zonden van haar vader Harris, ooit een groot houtmagnaat, goed te maken. En Everett, een landloper die een vondeling redt en daarmee het lot van de komende generaties bezegelt. Greenwood is een ruige meeslepende roman over een mogelijke ecologische ramp.

Erfgrond
Österbotten, de 17e eeuw. De Zweedse soldaat Matts krijgt als beloning voor bewezen diensten een pachtboerderijtje toegezegd in het beboste oosten van het rijk. Hij noemt de plek Nevabacka; hij zal de drassige grond met eigen handen bedwingen. De aarde geeft hem voldoende terug, zolang hij in vrede leeft met het bos.
Vier eeuwen lang wisselen perioden van oorlog, hongersnood en voorspoed elkaar af. Generaties komen en gaan, er wordt geliefd, geleden, geboren, gestorven. Het bos wordt afwisselend getemd, ontgonnen en angstvallig vermeden. Desondanks houdt de familieboerderij stand.
Vierhonderd jaar later arriveert een vrouw met een urn in een stil huis in een nog altijd groot bos. Nu haar moeder er niet meer is draagt zij ook de verantwoordelijkheid voor Nevabacka. Hoewel ze er zelf bijna nooit kwam, voelt ze een diepe verbondenheid met de plek en de natuur. Niet alleen mensen hebben wortels in het landschap, het landschap heeft diepe wortels in ons.

Fayne
Charlotte Bell woont op een groot en afgelegen landgoed in Schotland, Fayne, eind negentiende eeuw. Haar vader, die haar aanbidt, houdt haar het liefst verborgen voor de wereld vanwege een mysterieuze ‘aandoening’. Charlotte is sterk en nieuwsgierig en verliest zich graag in de ruige natuur. Van de oude knecht Byrn heeft ze alle geheimen van het even heilzame als verraderlijke moerasland geleerd. Het enige dat een schaduw werpt over haar idyllische bestaan is het magnifieke schilderij dat in de hal hangt, een portret van haar moeder, een mooie en rijke Iers-Amerikaanse erfgename, met in haar armen Charlottes broer, Charles Bell. Dit was de broodnodige erfgenaam. Charlotte is verteld dat haar moeder stierf bij haar geboorte, en dat haar broer Charles kort daarna op tweejarige leeftijd overleed. 

Wanneer Charlottes leergierigheid niet meer te beteugelen valt, besluit haar vader een leraar voor haar in dienst te nemen, geheel tegen de traditie in. En daarmee begint een reis die Charlotte naar de krochten van haar familiegeschiedenis zal leiden en naar het hart van haar identiteit. 

Een sprankelende roman vol historische sfeer en liefde voor de natuur, met een volstrekt eigentijdse kijk op identiteit.

Film
The Promised Land

Alles op het spel voor vrijheid en aardappelen

In 1755 bestaat het Deense Jutland voor het overgrote deel uit onvruchtbare heidegrond. De hoge heren in Kopenhagen laten het gebied al jaren links liggen, totdat de ambitieuze kapitein Ludvig Kahlen (Mads Mikkelsen) bij ze aanklopt. Hij zal de grond bewerken, voedsel verbouwen en een nederzetting stichten op het onontgonnen gebied. De sceptische heren laten zich niet makkelijk overtuigen, maar Kahlen mag uiteindelijk aan zijn project gaan beginnen. En dan begint het gedoe pas echt.

Kahlen moet in The Promised Land niet alleen strijden tegen de natuur, maar ook tegen de bureaucratie en vooral tegen de onrechtvaardige manier waarop de adel omgaat met de wereld om hen heen.

Muziek

Behind the pines Loner Deer

Colofon

De boekrecensies zijn overgenomen van Hebban.nl de boekenclub. De filmrecensie en foto is van Elke Bo van de Weerd op Filmvandaag.nl daar. De coverfoto komt uit Ariadne at home magazine.

Geplaatst in Dat viel mij op

Misdaad loont

Vanmiddag werd ik bij het winkelen gecontroleerd bij de zelfscan kassa. Gewoon een steekproef. De winkelmedewerkster benadrukte dat ze de uit de tas gehaalde boodschappen weer netjes terug zou doen en bood vervolgens zo ongeveer haar verontschuldigingen aan voor de controle op eventuele winkeldiefstal. Ze constateerde dat er geen artikel gestolen was , we maakten nog een gezellig praatje over het koude weer en ik kon met mijn boodschappen de winkel verlaten.

Ik was wel blij dat het 2024 in Nederland is en niet 1788 of later in Engeland. Was ik toen namelijk betrapt op diefstal had het somber voor mij uitgezien. In plaats van de huidige boete van 181 euro, winkelverbod, bij regelmatig stelen) aangifte en strafblad was ik op gevangenentransport naar Australië gestuurd of had de doodstraf gekregen.

19 crimes

Een fles wijn uit Australie, cadeau gekregen, zette me op het spoor van de 19 misdaden en de daarvoor veroordeelden die vanaf eind 18de eeuw vanuit Engeland naar Australië verscheept werden. Een blogje over hoe je de geschiedenis van misdadigers en hun verhalen handig kunt vermarkten.

Punishment by transportation


Eind 18de eeuw: Mensen die schuldig werden bevonden aan minstens één van 19 ‘zware’ misdaden , werden toen door de Engelsen veroordeeld tot een leven in Australië. Dit gebeurde om de reeds overbevolkte Engelse gevangenissen te ontlasten. Deze straf door “vervoer” begon in 1788. Vele ‘wettelozen’ stierven op zee tijdens de barre tocht naar Australië. Voor de onbehouwen gevangenen die de reis overleefden, wachtte een nieuwe wereld. Als pionier aan het front van de gevangenenkolonie vormden zij een nieuw land en leven.

162.000 strafgevangenen werden van 1788 tot 1868 met 806 schepen vervoerd. 70% kwam uit Engeland of Wales, 24 % uit Ierland en Schotland. De deportaties werden als ‘genadig’ alternatief voor de doodstraf beschouwd en het doel was aan enkelijk (geheel volgens de moraal van de tijd) de criminelen een heropvoeding te geven.
In de kolonie werd daar overigens wel ‘economisch’ mee omgegaan. De criminelen mochten hun eigen beroep uitoefenen ongeacht hun misdaden. Ze bewerkten land, bouwden wegen en dammen en knapten zo het zware pionierswerk op.

Criminelen gewoon naar de strafkolonie Australië sturen in plaats van naar de gevangenis. Good riddance zou je denken, maar de marketinggoeroe van een Australisch wijnhuis dacht dat het wel een leuk haakje zou zijn voor een serie wijnen. Een foto van een van de misdadigers op het label, een beeldmerk op de kurk, nog wat info voor de app verzamelen en voilà je hebt een uniek concept bedacht.

Maar op de flessen wijn staan wel allemaal échte foto’s van échte mensen:

The men and women on our labels are not those of fiction – they were flesh and blood. Criminals and scholars. In history, they share a bond receiving “punishment by transportation”. It could have shattered their spirits. It didn’t. Today, we toast them and the principles they lived by.

19 Crimes wijnen zijn geïnspireerd op de pioniersgeest van de veroordeelden die voortkomt uit de regels die ze hebben overtreden, de tweede kans die ze hebben gekregen en de cultuur die ze hebben opgebouwd. De wijnen komen uit Victoria, Australië – net als de geest van de veroordeelden. Elke fles draagt een mugshot en een waargebeurd verhaal over één van de veroordeelden. Op de kurk tref je één van de 19 misdaden aan. De veroordeelden vertellen hun persoonlijke verhaal.

En dit zijn ze dan de 19 misdaden:

The 19 crimes

1. Grand Larceny, Theft above the value of One Shilling.
2. Petty Larcency, Theft under One Shilling.

3. Buying or receiving Stolen Goods, Jewels and Plate…
4. Stealing Lead, Iron, or Copper, or buying or receiving.
5. Impersonating an Egyptian.
6. Stealing from Furnished Lodgings.
7. Setting fire to Underwood.
8. Stealing Letters, advancing the Postage, and secreting the Money.
9. Assault with an intent to rob.
10. Stealing Fish from a Pond or River.
11. Stealing Roots, Trees, or Plants, or destroying them.
12. Bigamy.
13. Assaulting, Cutting, or Burning clothes.
14. Counterfeiting the Copper Coin.
15. Clandestine Marriage. 16- Stealing a Shroud out of a Grave.
17. Watermen carrying too many passengers on the Thames, if any drowned.
18. Incorrigible rogues who broke out of Prison and persons.
19. Embeuling Naval Stores, in certain cases.

Als je de misdaden bekijkt zitten er echt grote verschillen in zwartte en ook voor ons vreemde overtredingen bij. Vooral dieven moesten het ontgelden. Veel van de criminelen waren eigenlijk kruimeldieven maar op diefstal stonden toen verhoudingsgewijs hele zware straffen. Maar diefstal was toen wel een van de meest voorkomende misdaden en omdat vele armen niet anders konden dan stelen om in leven te blijven puilden de gevangenissen dus uit.

En dan was er de keuze voor deportatie heel handig en voor velen ook een kans om de misère te ontvluchten.

COLOFON

De feiten informatie komt van quest.nl en historianet.nl

Geplaatst in Bijzondere momenten, Dat viel mij op, De moeite waard, Foto, gedachten, Muziek

Autobahn

Tijdens onze reis naar het Zwarte Woud maakte ik in de vroege ochtend deze foto in Brussel.

Met nog 600 kilometer vroor de boeg moest ik toen aan de song “Autobahn” van Kraftwerk denken uit de jaren 70.

Wir fahr'n fahr'n fahr'n auf der Autobahn
Vor uns liegt ein weites tal
Die sonne scheint mit glitzerstrahl
Die fahrbahn ist ein graues band
Weisse streifen, gruener rand
Jetzt schalten wir das radio an
Aus dem lautsprecher klingt es dann:
Wir fahr'n auf der Autobahn...

Overigens dit was een van de weinige keren dat het maken van foto tijdens het rijden lukte.

Over Kraftwerk

Kraftwerk (German pronunciation: [ˈkʀaftvɛɐk], meaning power station) from Düsseldorf, Germany, is an influential electronic music project that was formed by Ralf Hütter and Florian Schneider in 1970. The signature Kraftwerk sound combines driving, repetitive rhythms with catchy melodies, mainly following a Western Classical style of harmony, with a minimalistic and strictly electronic instrumentation. The group’s simplified lyrics are at times sung through a vocoder or generated by computer-speech software. Kraftwerk were one of the first groups to popularize electronic music and are considered pioneers in the field. In the 1970s and early 1980s, Kraftwerk’s distinctive sound was revolutionary, and has had a lasting effect

Luister

https://youtu.be/Rg7gtKI8aD4?si=JirNwXy57icBcfwV