Geplaatst in Boek en Beeld, Favorites, Muziek

De moeite waard#1 (2024)

Mede geïnspireerd door collega blogger Koen Schyvens met zijn bericht over boeken en film, heb ik de pagina De Moeite Waard weer vernieuwd. De laatste review was van december vorig jaar. En natuurlijk is het niet zo dat ik in de afgelopen maanden niets gelezen bekeken of geluisterd heb: Integendeel, ik heb behoorlijk wat boeken verslonden, wel minder luisterboeken, maar ook veel mooie muziek ontdekt. En uiteraard films en series gekeken. Het is altijd lastig om een keuze te maken maar hier zijn ze dan mijn absoute favorieten.
Voor de boeken koos ik romans over familie, historie, natuur, (erf)grond, mysteries en mythes. En toevallig, maar bijna alle verhalen spelen in het noorden van de States, Schotland, Zweden/ Finland en Canada.
Ook de filmkeuze speelt in het noorden, in dit geval van Denemarken en gaat over aardappelen, vrijheid en het recht op eigen land in de 18de eeuw.
En de muziek komt deze keer van Loner Deer de Zweedse singer-songwriter and multi-instrumentalist Emil Svanängen. 

Boeken


North Woods
Wanneer twee jonge geliefden ontsnappen uit een puriteinse kolonie, beseffen ze allerminst dat hun eenvoudige blokhut de thuisbasis zal gaan vormen voor een uitzonderlijke reeks bewoners. Een Engelse militair, voorbestemd voor eeuwige roem, verlaat de slagvelden van de Nieuwe Wereld om zich aan appels te wijden. Een stel ongetrouwde tweelingzussen overleeft de oorlog en de hongersnood, maar gaat ten onder aan jaloezie en begeerte. Een misdaadverslaggever graaft een massagraf op en merkt dat de eeuwenoude bomen weigeren hun geheimen prijs te geven. Een hopeloos verliefde schilder, een oplichter, een rondsluipende panter, een wellustige bij: allemaal zien ze de mysteries van de noordelijke bossen onder ogen, en komen erachter dat het duistere, rauwe en mooie verleden nog steeds springlevend is. 

Door cycli van de geschiedenis, de natuur en zelfs literatuur te doorkruisen toont North Woods ons de ontelbare, magische manieren waarop wij verbonden zijn met onze omgeving en met elkaar, dwars door tijd, taal en ruimte heen. Deze onvergetelijke roman, die de seizoenen en de twaalf maanden van het jaar volgt, gaat over geheimen en het lot, en werpt de tijdloze vraag op: hoe leven wij verder, ook als we er niet meer zijn?

De weidse Wildernis
Een dienstmeisje ontsnapt uit een koloniale nederzetting aan de oostkust van wat later de Verenigde Staten zal worden. Ze heeft niets meer bij zich dan een handvol bezittingen en een rotsvast vertrouwen in de kracht van God. Maar wat ze aantreft in de wildernis gaat voorbij de grenzen van haar verbeelding, en laat haar geloof in alles wat haar eigen beschaving haar heeft geleerd wankelen.
De weidse wildernis is een opwindend avonturenverhaal en een indringende vertelling over de zoektocht naar een nieuwe manier van leven in een wereld die bezwijkt onder het kolonialisme en religieus fundamentalisme. Het is een profetische roman, die het verhaal van het ontstaan van Amerika in het klein vertelt, via één meisje op een scharnierpunt in de geschiedenis.

Tanners Erf
Dit is het verhaal van de Zwitserse boer Tanner en zijn vrouw en hoe de grond onder hun bestaan wordt weggeslagen. Letterlijk. Met een klein stuk land, een paar koeien en wat kippen houdt Tanner zijn hoofd net boven water, precies zoals zijn voorouders eeuwenlang hebben gedaan. Maar op een dag ontdekt hij twee reusachtige, peilloos diepe gaten in zijn land. Zijn ze een voorteken? Een straf? Is het toeval? De pastoor en de burgemeester kunnen hem niet helpen en ook de wetenschap staat voor een raadsel. In zijn ijver om het juiste te doen, maakt Tanner de verkeerde keuzes. Zijn eenvoudige, kalme leven valt onherroepelijk uiteen.
Lukas Maisel schrijft glashelder proza dat aan Seethaler en Kafka doet denken. In precieze, ingetogen bewoordingen vertelt hij over een boer die naar de afgrond wordt gedreven.

Greenwood
Ze komen voor de bomen. Het is 2038. Jacinda (Jake) Greenwood werkt als een overgekwalificeerde tourgids op Greenwood Island in een van de laatst overgebleven bossen ter wereld na de Grote Droogte. De link tussen het eiland en haar familienaam leek altijd toeval, totdat er iemand met een boek over haar familiegeschiedenis verschijnt. We worden terug de tijd in genomen en ontmoeten de rest van de familie Greenwood: Liam, een gewonde timmerman die zijn dood in de ogen kijkt. Willow, een milieuactiviste die vastbesloten is de zonden van haar vader Harris, ooit een groot houtmagnaat, goed te maken. En Everett, een landloper die een vondeling redt en daarmee het lot van de komende generaties bezegelt. Greenwood is een ruige meeslepende roman over een mogelijke ecologische ramp.

Erfgrond
Österbotten, de 17e eeuw. De Zweedse soldaat Matts krijgt als beloning voor bewezen diensten een pachtboerderijtje toegezegd in het beboste oosten van het rijk. Hij noemt de plek Nevabacka; hij zal de drassige grond met eigen handen bedwingen. De aarde geeft hem voldoende terug, zolang hij in vrede leeft met het bos.
Vier eeuwen lang wisselen perioden van oorlog, hongersnood en voorspoed elkaar af. Generaties komen en gaan, er wordt geliefd, geleden, geboren, gestorven. Het bos wordt afwisselend getemd, ontgonnen en angstvallig vermeden. Desondanks houdt de familieboerderij stand.
Vierhonderd jaar later arriveert een vrouw met een urn in een stil huis in een nog altijd groot bos. Nu haar moeder er niet meer is draagt zij ook de verantwoordelijkheid voor Nevabacka. Hoewel ze er zelf bijna nooit kwam, voelt ze een diepe verbondenheid met de plek en de natuur. Niet alleen mensen hebben wortels in het landschap, het landschap heeft diepe wortels in ons.

Fayne
Charlotte Bell woont op een groot en afgelegen landgoed in Schotland, Fayne, eind negentiende eeuw. Haar vader, die haar aanbidt, houdt haar het liefst verborgen voor de wereld vanwege een mysterieuze ‘aandoening’. Charlotte is sterk en nieuwsgierig en verliest zich graag in de ruige natuur. Van de oude knecht Byrn heeft ze alle geheimen van het even heilzame als verraderlijke moerasland geleerd. Het enige dat een schaduw werpt over haar idyllische bestaan is het magnifieke schilderij dat in de hal hangt, een portret van haar moeder, een mooie en rijke Iers-Amerikaanse erfgename, met in haar armen Charlottes broer, Charles Bell. Dit was de broodnodige erfgenaam. Charlotte is verteld dat haar moeder stierf bij haar geboorte, en dat haar broer Charles kort daarna op tweejarige leeftijd overleed. 

Wanneer Charlottes leergierigheid niet meer te beteugelen valt, besluit haar vader een leraar voor haar in dienst te nemen, geheel tegen de traditie in. En daarmee begint een reis die Charlotte naar de krochten van haar familiegeschiedenis zal leiden en naar het hart van haar identiteit. 

Een sprankelende roman vol historische sfeer en liefde voor de natuur, met een volstrekt eigentijdse kijk op identiteit.

Film
The Promised Land

Alles op het spel voor vrijheid en aardappelen

In 1755 bestaat het Deense Jutland voor het overgrote deel uit onvruchtbare heidegrond. De hoge heren in Kopenhagen laten het gebied al jaren links liggen, totdat de ambitieuze kapitein Ludvig Kahlen (Mads Mikkelsen) bij ze aanklopt. Hij zal de grond bewerken, voedsel verbouwen en een nederzetting stichten op het onontgonnen gebied. De sceptische heren laten zich niet makkelijk overtuigen, maar Kahlen mag uiteindelijk aan zijn project gaan beginnen. En dan begint het gedoe pas echt.

Kahlen moet in The Promised Land niet alleen strijden tegen de natuur, maar ook tegen de bureaucratie en vooral tegen de onrechtvaardige manier waarop de adel omgaat met de wereld om hen heen.

Muziek

Behind the pines Loner Deer

Colofon

De boekrecensies zijn overgenomen van Hebban.nl de boekenclub. De filmrecensie en foto is van Elke Bo van de Weerd op Filmvandaag.nl daar. De coverfoto komt uit Ariadne at home magazine.

Geplaatst in Boek en Beeld, Boeken, Dat viel mij op, De moeite waard, gedachten

Verwondering

Geïnspireerd door de fotografieblog van Kronkeling vond ik voor mijn De moeite waard pagina weer enkele mooie boeken passend bij deze decembermaand. Verwonderen, stilstaan, kijken met andere ogen, beslissen en de kortste weg vinden met wat geluk …

Olifantenpaadjes

Het fotoboek Olifantenpaadjes is een optimistische aanklacht tegen een landschappelijke misstand.Prachtig aangelegde trottoirs, verkeersveilige versperringen en idyllisch georganiseerde voetgangersgebieden worden met nuchter inzicht vermeden. Olifantenpaadjes zijn het bewijs dat mensen zich niet laten dwingen in openbare ruimten. Zo ontstaan er nieuwe routes die maar één doel dienen: de kortste weg van a naar b vinden.

De kunst van het waarnemen

De kunst van het waarnemen ontwaakt onze zintuigen voor meer creativiteit, inspiratie en verwondering in het dagelijks leven

Ons leven is vol afleiding. Daardoor is het moeilijk om de wereld om ons heen werkelijk waar te nemen. We kijken in plaats van te zien, we horen in plaats van te luisteren en we accepteren wat ons wordt gepresenteerd in plaats van op zoek te gaan naar wat voor ons waardevol is.

De kunst van het waarnemen is een oefening in aandacht geven. Rob Walker leert je in 131 simpele en speelse oefeningen om met een nieuwe blik naar de wereld te kijken. Je zult merken dat je creatiever wordt, helderder denkt, beter luistert en weer verliefd wordt op wat echt belangrijk is in jouw leven.

Wat als

Wat als? geeft hilarische en informatieve antwoorden op belangrijke vragen waar je nooit aan zou denken. Vragen als:

• Als iedereen op aarde een paar weken bij elkaar uit de buurt blijft, is de verkoudheid dan niet de wereld uit?
• Wat als je een baseball probeert te raken die met 90% van de snelheid van het licht op je af komt?
• Van welke hoogte moet je een steak laten vallen om hem gaar te laten zijn als hij de grond raakt?
• Als mijn printer letterlijk geld kan drukken, heeft dat dan grote gevolgen voor de wereld?
• Wat gebeurt er als iedereen op aarde zo dicht mogelijk bij elkaar gaat staan en opspringt, waarna iedereen op hetzelfde moment neerkomt?

De antwoorden van Munroe zijn kleine meesterwerken van duidelijkheid en hilariteit aangevuld met zijn kenmerkende tekeningen. De antwoorden voorspellen vaak volledige vernietiging van de mensheid of op z’n minst een heel grote explosie.

Met andere ogen

We leren het alledaagse op een andere manier te bekijken en, om met Sir Arthur Conan Doyle te spreken, `de observatie van trivialiteiten’ beoefenen, blijkt dat we in de wereld om ons heen veel meer kunnen waarnemen dan we aanvankelijk dachten. Geluiden blijken schaduwen te onthullen. Uit een lichaamshouding valt iemands karakter op te maken. En de onderkant van een blad aan een boom openbaart een wereld op zichzelf. In Met andere ogen loopt Alexandra Horowitz door New York, in gezelschap van verschillende deskundigen, onder andere een stadssocioloog, een kunstenares, een geoloog, een arts, een hond en een peuter. Tijdens deze wandelingen wordt duidelijk op welke manier zij de wereld om zich heen waarnemen, en wat ze zien. Horowitz beschrijft de mysteries rond de menselijke waarneming met humor en met oog voor fascinerende details. Dat leidt tot een beter begrip van de manier waarop wij de wereld en elkaar tegemoet treden en nodigt uit tot een oplettender bestaan. Er valt zo veel meer waar te nemen als we maar de moeite nemen om écht te kijken.

Beslisbos

De 150 beste beslisbomen en nieuw materiaal  ‘Is het een plant of gewoon een saai mens?’ ‘Mag u schreeuwen tegen uw ondergeschikte?’ En: ‘Waar zijn we eigenlijk?’

Zomaar wat vragen waar de gemiddelde mens vrijwel dagelijks tegenaan loopt en die in dit boek nu eindelijk eens stap voor stap, duidelijk en in handzaam formaat, worden beantwoord. Meesterbeslisbomenmaker des vaderlands Katinka Polderman wijst u vriendelijk de weg.

Met wat geluk

Met wat geluk is de twaalfde dichtbundel van Ingmar Heytze. De dichter gaat door met dat waar hij het beste in is: zijn eigen leven en fascinaties verdichten in poëzie waarin iedereen zichzelf terug kan vinden.
Wat is er gebeurd? Ingmar Heytze is de vijftig voorbij en tegen zijn zin voorzien van een leesbril. Oude huizen zijn verlaten en nieuwe weer betrokken. De dochters uit De man die ophield te bestaan (2015) en Ik wilde je iets moois vertellen (2018) zijn uit de luiers. In de generatie opa’s en oma’s is het grote sterven begonnen, de wereld zucht onder oorlog, klimaatcrisis en de naweeën van een pandemie. Hoe houd je een acceptabel humeur onder zulke omstandigheden? Hoe ga je goed om met een leven waarin gewone dagen – er gaat immers niets boven een gewone dag – steeds schaarser lijken? Hoe maak je iets van je leven als het maar blijft veranderen, wat je ook doet of laat? Misschien luidt het antwoord wel: met wat geluk.

Colofon

De coverfoto is van pixels.com

Geplaatst in Boek en Beeld, Dat viel mij op, De moeite waard, gedachten, seizoenen

Winterdagen (in herhaling)

Soms zijn ‘oude’ blogposts best de moeite waard om nog eens te lezen. Voor mijn andere blog Seasides doe ik dat iedere maand met een kleine selectie van eerdere blogs in de Flessenpost te versturen. In de laatste Flessenpost van van het weekend zit ook de blog Winterdagen ...

Daarin wat tips tegen winterdip en de boekentip Winteren. Een korte iets aangepaste versie van dit blog bij deze hier in Bright Sight of life.

De originele versie vind je op https://seasides.blog/2021/12/17/winterdagen/

Winterdip 

Wintertijd is rusttijd. De natuur is in stilstand voor ongeveer drie maanden. En de zonuren houden het wat hoeveelheid betreft ook even voor gezien. De dagen zijn heel kort en donker.
Is het bewolkt dan gaat het grijs van de Noordzee over in het grijs van de lucht er boven. Het is vaak niet het ‘droom’ winterlandschap uit de boeken. We missen het zonlicht. Velen willen dan liefst in warme oorden ‘overwinteren’ of gewoon een winterslaap houden. En dan kan ie opspelen: de winterdip.
Wat is een winterdip? De naam zegt het al: een dipje dat in relatie staat met de winter en alles wat daarbij komt kijken: kortere dagen, minder daglicht en een lagere temperatuur. Het kan ervoor zorgen dat je je wat neerslachtig en/of moe voelt. Niet iedereen heeft last van de winterdip en de klachten verschillen. Hoe ga je om met zo’n dip? Of wat sowieso leuk is in wintertijd. Dit zijn mijn tips:

Wat helpt bij een winterdip?

Ga vaker naar buiten
Ondanks dat je bij grijs weer misschien geen zin in hebt is toch een goed idee. Iedere dag af en toe een frisse neus halen zorgt ervoor dat je meer daglicht opneemt en daarmee ook meer vitamines (vooral vitamine D).
Blijf in beweging
Natuurlijk veel beter dan een winterslaap houden, in ieder geval voor mensen. Al is het een stuk lastiger als je moe bent en het buiten koud en donker is. Daarom ga ik toch een stukje wandelen en doe mijn oefeningen op de yogamat en bij echt slecht weer train ik op de crosstrainer.
Zoek een vast ritme
Een redelijk vaste routine kan helpen om je biologische klok goed af te stemmen. Zo probeer ik op een vast tijdstip naar bed te gaan en op een vast tijdstip weer op te staan. Collegablogster Anuk van Paradijsvogels schreef daar ook al over. https://levensjutters.com
Bedenk wat de winter juist leuk maakt
Ieder seizoen heeft zijn eigen positieve kenmerken, ook de winter. Zo geniet ik van de lege stranden en maak ik vaker een wandeling of fietsrondje om nieuwe plekken en andere paden (nu zonder veel mensen) te ontdekken.
Lekker bakken en nieuwe recepten uitproberen. Er is tijd om ‘eindelijk’ de zomerfoto’s uit te zoeken. En natuurlijk kaarsjes en gezelligheid in huis creëren.
Het zijn overigens vooral de kleine dingen die het doen.
Lees een leuk, interessant of spannend boek
Boeken maken mij blij en helpen enorm om op andere gedachten te komen.
Op De Moeite waard pagina vind je boekentips voor elk gevoel.

SPOILER ALERT: eind deze week komen er weer nieuwe boekentips op de website.

Winteren 

Auteur Katherine May schrijft in haar boek ‘Winteren’ (zie ook boekentip) over
de kaalste periodes in de natuur en in ons eigen leven. Winteren is volgens haar “een periode in de kou, een braakliggende fase in je leven.”
“De Kelten geloofden uiteraard wel, met hun vreugdevuren en offers aan de goden. Zij wisten naar mijn idee meer van het bestaan dan wij. Hun nieuwjaarsfeest was een heel bewust beleven, in donkere dagen zonder blad aan de bomen, van het feit dat we niet weten waar we naartoe gaan. Die onzekerheid niet te blokkeren, maar door te maken.”

In haar boek vertelt May ook over haar pogingen zich allerhande winterrituelen eigen te maken. 

Wintertradities 

Vele Wintertradities of rituelen zijn lange tijd geleden ontstaan. Meestal om het gemis aan zon/daglicht goed te maken en ons voor te bereiden op het nieuwe seizoen. Zo maakten we licht met open vuren, fakkels of kaarsen en werden met lawaai boze wintergeesten verdreven. Veel van onze huidige gebruiken en feesten komen daar vandaan. 

Halloween  
Halloween was vroeger de ‘viering van het ongewisse’. Het invallen van het najaar is een moment dat de sluier tussen deze wereld en het ‘andere’ even doorzichtiger wordt.
Midwinterfeest 
Het midwinterfeest staat van oudsher bekend onder verschillende namen: Jul (Jule), Joel en Yule. Met de komst van de winter brak voor boeren een rustigere periode aan. De oogst lag opgeslagen en het was tijd om uit te rusten, bij elkaar te zitten en verhalen te vertellen én feest te vieren. 
De Noormannen staken enorme vuren aan om de duisternis te verdrijven. 

Boekentip

Winteren
De kracht van rust en afzondering in moeilijke tijden (Wintering. The Power of Rest and Retreat in Difficult Times)

Katherine May laat zien dat deze periodes komen en gaan, net als de seizoenen. En zoals in de natuur de winters gebruikt worden om te rusten, kunnen wij deze momenten ook aangrijpen om een stap terug te doen en te ‘winteren’.

Winteren verkent op een prachtige en troostrijke manier de donkere periodes van het leven, wanneer we ons moeten terugtrekken om onszelf te verzorgen en te herstellen.